زمان مطالعه: ۴ دقیقه

بارنا‌مه‌ الکترونیکی یکی از نوآوری‌های مهم در صنعت حمل و نقل و لجستیک از جمله حمل و نقل زمینی و به خصوص حمل و نقل جاده ای است که تاثیر بسزایی بر بهبود فرآیندها و کاهش هزینه‌ها داشته است. با گسترش تجارت الکترونیک و نیاز به سرعت و دقت در فرآیندهای حمل و نقل، استفاده از بارنامه‌های الکترونیکی به یک نیاز اساسی تبدیل شده است. در این مقاله، به بررسی مزایا، کاربردها و نحوه صدور بارنامه‌های الکترونیکی خواهیم پرداخت.

تعریف بارنا‌مه‌ الکترونیکی

بارنا‌مه‌ الکترونیکی یک سند دیجیتال است که به عنوان جایگزین بارنامه کاغذی در فرآیند حمل و نقل کالا استفاده می‌شود. این سند شامل اطلاعات کلیدی مربوط به محموله، فرستنده، گیرنده، مسیر حمل و نقل و شرایط حمل است. بارنامه‌های الکترونیکی از طریق سیستم‌های الکترونیکی و فناوری‌های اطلاعاتی تولید و مدیریت می‌شود و قابلیت اشتراک‌گذاری آنلاین را دارند.

استفاده از بارنامه‌های الکترونیکی موجب کاهش هزینه‌ها، افزایش سرعت و دقت در تبادل اطلاعات و بهبود فرآیندهای اداری و عملیاتی در صنعت حمل و نقل می‌شوند. همچنین، این فناوری به حفاظت از محیط زیست کمک می‌کند زیرا نیاز به مصرف کاغذ و مواد چاپی را کاهش می‌دهد. با افزایش اهمیت تجارت الکترونیک و نیاز به بهبود کارایی در زنجیره تامین، استفاده از بارنا‌مه‌ الکترونیکی به یک ضرورت تبدیل شده است.

بارنا‌مه‌ الکترونیکی جیست

عملکرد بارنامه‌های الکترونیکی به چه صورت است؟

بارنا‌مه‌ الکترونیکی (Electronic Bill of Lading) مانند بیجک باربری نقش حیاتی در فرآیندهای حمل و نقل و تجارت دارد و به عنوان یک ابزار کلیدی در مدیریت و تسهیل این فرآیندها عمل می‌کند. سه کارکرد اصلی بارنامه‌های الکترونیکی شامل حل اختلافات بین طرفین، استفاده به عنوان رسید و استفاده به عنوان سند مالکیت است.

  • اصلی‌ترین مدرک در اختلافات بین طرفین

بارنامه‌های الکترونیکی به عنوان یک مدرک رسمی و معتبر، نقش مهمی در حل اختلافات بین طرفین (فرستنده و گیرنده) ایفا می‌کند. این سند شامل تمام جزئیات مربوط به محموله، شرایط حمل و نقل مانند مقررات  حمل و نقل کالای وارداتی ، و توافقات بین طرفین است.

بستن چادر نیسان روشی کاربردی و بسیار آسان در 5 دقیقه

در صورت بروز هرگونه اختلاف یا دعوا، بارنا‌مه‌ الکترونیکی می‌تواند به عنوان مدرک اصلی در مراجع قضایی و داوری مورد استفاده قرار گیرد. این قابلیت باعث می‌شود تا اختلافات به سرعت و با دقت بیشتری حل و فصل شوند.

  • استفاده از بارنامه به عنوان رسید

یکی دیگر از کارکردهای مهم بارنامه‌های الکترونیکی، استفاده از آن به عنوان رسید تحویل کالا است. بارنامه‌های الکترونیکی تایید می‌کند که کالا به حمل کننده تحویل داده شده و مشخصات محموله به درستی ثبت شده است. این رسید دیجیتال برای فرستنده و گیرنده اهمیت زیادی دارد زیرا می‌تواند به عنوان مدرکی برای تحویل و دریافت کالا استفاده شود. همچنین، این قابلیت امکان پیگیری و ردیابی دقیق محموله در طول مسیر حمل و نقل را فراهم می‌کند.

  • استفاده از رسید به عنوان سند مالکیت

یکی از کارکردهای اساسی بارنامه‌های الکترونیکی تعیین مالکیت بار است. بدون بارنامه، راننده ممکن است به راحتی ادعای مالکیت کند و اثبات مالکیت برای صاحب واقعی زمان‌بر باشد. اما با وجود بارنامه، مالکیت به صورت واضح در سیستم ثبت می‌شود.

این امر به دلیل احراز هویت در زمان ثبت بار از ادعای نادرست جلوگیری می‌کند و فقط صاحب بار یا شخصی که بارنامه به او انتقال یافته، می‌تواند مالکیت بار را داشته باشد. این ویژگی سرعت و دقت در تعیین مالکیت را بهبود می‌بخشد.

کارکردهای مختلف بارنا‌مه‌ الکترونیکی

بررسی انواع بارنامه های الکترونیکی

انواع بارنامه های الکترونیکی به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند: بارنامه قابل انتقال و بارنامه غیر قابل انتقال.

  •  بارنامه قابل انتقال

بارنامه قابل انتقال (Negotiable Electronic Bill of Lading) نوعی سند است که مالکیت کالا را می‌توان به شخص دیگری منتقل کرد. این بارنامه به دارنده سند این امکان را می‌دهد که با انتقال آن به فرد یا شرکت دیگر، مالکیت کالا را نیز منتقل کند. این نوع بارنامه در تجارت بین‌المللی و گمرک ها و اصطلاحات گمرکی همراه با آن بسیار مهم است زیرا به سادگی امکان نقل و انتقال مالکیت کالا را فراهم می‌کند و به معاملات تجاری سرعت و سهولت می‌بخشد.

  •  بارنامه غیر قابل انتقال

بارنامه غیر قابل انتقال (NonNegotiable Electronic Bill of Lading) سندی است که مالکیت کالا را فقط به شخص مشخصی که در بارنامه ذکر شده است، اختصاص می‌دهد و این مالکیت قابل انتقال به شخص دیگری نیست. این نوع بارنامه بیشتر در مواردی استفاده می‌شود که کالا به مقصد نهایی معینی حمل می‌شود و نیازی به تغییر مالکیت در طول مسیر حمل و نقل وجود ندارد.

گواهینامه بین المللی ترانزیت چیست ؟ و چگونه میتوان آن را گرفت

مزایای بارنا‌مه‌ الکترونیکی

مزایای بارنا‌مه‌های‌ الکترونیکی

  • کاهش هزینه‌ها: با حذف نیاز به کاغذ و چاپ، هزینه‌های مرتبط با تولید و نگهداری بارنامه‌ها کاهش می‌یابد.
  • افزایش سرعت: انتقال اطلاعات به صورت الکترونیکی به سرعت انجام می‌شود، که باعث کاهش زمان در مراحل مختلف حمل و نقل می‌شود.
  • دقت بیشتر: با کاهش نیاز به ورود دستی اطلاعات، احتمال خطاهای انسانی کاهش می‌یابد و دقت اطلاعات افزایش می‌یابد.
  • دسترسی آسان: امکان دسترسی سریع و آسان به اطلاعات بارنامه از هر مکانی وجود دارد.
  • بهبود ردیابی: امکان پیگیری و ردیابی دقیق محموله در طول مسیر حمل و نقل فراهم می‌شود.
  • افزایش امنیت: اطلاعات بارنا‌مه‌ الکترونیکی به صورت رمزنگاری شده منتقل و ذخیره می‌شود که امنیت اطلاعات را تضمین می‌کند.
  • حل اختلافات: در صورت بروز اختلافات، بارنا‌مه‌ الکترونیکی به عنوان مدرک معتبر و رسمی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مراحل بارنا‌مه‌ الکترونیکی در هر نوع حمل و نقل

بررسی مراحل صدور بارنا‌مه‌ الکترونیکی

صدور بارنا‌مه‌ الکترونیکی شامل انواع مراحل مختلف است که در ادامه به آن‌ها اشاره خواهیم کرد.

  • ثبت مسیر از مبدا به مقصد
  • ثبت نوع کالا، تعداد و ابعاد بسته یا اگر بار فله باشد وزن کالا
  • دریافت تائیدیه‌های لازم و ثبت ارزش بار
  • تعیین نرخ و کرایه حمل توسط متقاضی بارنامه
  • کنترل و استعلام اطلاعات دقیق ارسال شده از شرکت‌های حمل و نقل به سازمان راهداری، پلیس و… و دریافت کد رهگیری
  • ارسال داده‌های بارنا‌مه‌ الکترونیکی برای ناجا و سازمان امور مالیاتی برای دریافت حق تمبر از طریق درگاه‌های پرداخت الکترونیک
  • ثبت اطلاعات موجود در بارنامه در بارکد
  • چاپ اطلاعات بارنامه
  • رصد حمل کالا از مبدا به مقصد بصورت آنلاین
  • اعلام و تایید وصول کالا

سخن پایانی

بارنامه‌های الکترونیکی با ارائه قابلیت‌های متعدد و مزایای فراوان، نقش مهمی در بهبود و تسهیل فرآیندهای حمل و نقل و تجارت دارد. با توجه به توانایی این سند در حل اختلافات، ارائه رسید تحویل کالا و استفاده به عنوان سند مالکیت، بارنامه‌های الکترونیکی به عنوان یک ابزار قدرتمند و کارآمد در زنجیره تأمین و مدیریت لجستیک شناخته می‌شود.